Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlekła i wyniszczająca choroba OUN. U jej źródła spoczywa mechanizm immunologiczny na skutek którego w tkance nerwowej pojawiają się plaki zapalne prowadzące do demielinizacji aksonów nerwowych, co następnie objawia się klinicznie niedoborami neurologicznymi. Proces autoimmunologiczny spoczywający u podłoża stwardnienia rozsianego (SM), polega na tym, że system odpornościowy chorego omyłkowo dokonuje agresji na jego własne tkanki, w tym konkretnym wariancie strukturę nerwową mózgu.
Rozwój stwardnienia rozsianego (SM) ma naturę przewlekłą. Zwykle choróbsko zaczyna się w drugiej albo trzeciej dekadzie istnienia i z biegiem trwania choroby doprowadza do pojawienia się mniejszych lub większych niedoborów neurologicznych i różnego stopnia niepełnosprawności. Zasadniczymi oznakami stwardnienia rozsianego są zaburzenia odczucia (drętwienia, mrowienia), niedowłady, zespoły bólowe, spastyczność szczególnie mięśni nóg, upośledzenie w obrębie narządu wzroku (podwójne widzenie, nieostre widzenie, oczopląs), kłopoty z artykulacją (w tym mowa skandowana), nieprawidłowości koordynacji ruchowej, nieprawidłowości z pamięcią i koncentracją, obniżenie samopoczucia, depresja, czasami także zmiany charakteru.
Stwardnienie rozsiane (SM) najczęściej występuje pod formą rzutowo-remisyjną, to znaczy że na przemian mają miejsce epizody nasilenia choroby i jej wytłumienia, nazywane są rzutami choroby. Zazwyczaj po każdym nasileniu zostają określone trwałe deficyty neurologiczne. Stwardnienie rozsiane (SM) może również przebiegać pod postacią pierwotnie lub wtórnie postępującą. Cechuje się ona nieprzerwanym pogarszaniem się stanu neurologicznego chorego, nie ma w tej postaci klasycznych nasileń ani remisji. Zazwyczaj formy progresywne rokują gorzej niż postać remisyjno-rzutowa. Reakcja na leczenie jest także znacznie słabsza.
Na zakończenie warto wspomnieć jeszcze, że jednym z typowych symptomów wczesnego stwardnienia rozsianego, jest tak zwane pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego. Prezentuje się ono nagłym pogorszeniem jakości widzenia.